شیرهای ایرانی؛ شکوه از دست رفته ی طبیعت ایران
در سال های دور و در مناطق جنوب ایران و جنگل های اطارف رودخانه کرخه و دز و کارون و استان بوشهر و دشت ارژن، شیر های ایرانی می زیستند. مهمترین علل انقراض این حیوان در ایران کم شدن و محدود شدن طعمه ها و از بین رفتن زیستگاهش توسط انسان و نیز علاقه افراد محلی به خصوص مردان ایل بختیاری به شکار این حیوان و شکار بی رویه آن توسط افسران خارجی و خصوصا انگلیسی ها بوده است.
از آخرین دفعات دیده شدن این حیوان باشکوه و نجیب در ایران:
در دهه های نخسین قرن نوزدهم، شیر به تعداد زیاد در جنوب ایران به خصوص استان بوشهر وجود داشته است.
در سال ۱۸۴۱ levard نوشته است: درخوزستان به کرات سه یا چهار شیر را باه هم می دیدیم که به کمک سران قبایل از آنها شکار می کردیم.
در سال ۱۸۷۶ Blanford نوشته است: در حال حاضر شیر در ماوراءالنهر و غرب کوه های زاگرس و شرق دجله و در بیشه های جنوبی و جنوب شرقی شیراز یافت می شود و در هیچ کجای دگیری از ایران و بلوچستان وجود ندارد.
و نیز نوشته است: دره کوچک دشت ارژن در غرب شیراز برای زندگی شیرها بسیار مناسب است و از بابت داشتن شیر زیاد بسیار معروف است زیرا این محل به علت داشتن شرایط مساعد برایزندگی خوک های وحشی، برای زندگی شیرها مناسب است.
و همچنین خود او گفته است: هر سال چهار یا پنج شیر از دشت ارژن و اطراف آن شکار و تعدادی از بچه های آنها برای فروش به شیراز برده می شد. ضمنا خود او نیز در مارس ۱۸۶۷ در حدود کاروانسرای میان کتل در نیمه راه کتل پیرزن که در بلندترین ناحیه بین شیراز و بوشهر در ۸۰ کیلومتری شیراز قرار دارد، حوالی غروب در جنگل های بلوط به شیر ماده ای برخورد کرده بود. همچنین کنسول انگلیس در سال ۱۹۰۰ بیان کرده که تپه های اطراف کازرون تا شیراز دارای شیر است.
در سال ۱۹۳۲ گروهی از مهندسین آمریکائی در اطراف دزفول یک شیر کاملا بالغ را می بینند.
R.N.Champion Jones گفته است: در اوایل زمستان سال ۱۹۴۱، در حدود ۶۰ کیلومتری شمال دزفول، شیر ماده ای را دیده است.
و سرانجام در آخرین باری که شیر در ایران دیده شد است، برمی گردد به سال ۱۹۴۳ که Heany گزارش داد که در سال ۱۹۴۲ شیری را در حدود ۶۰ کیلومتری شمال غربی دزفول مشاهد کرده است.
بدین تریتیب آخرین شیر زنده ایرانی، در ایران مشاهده شد و از آن پس دیگر شیری در ایران دیده نشده است.
اینگونه شیرها که با نام علمی Panthera Leo Persica شناخته می شود. اجداد آنها شیرهایی بودند که در یونان و رم باستان در نمایش و جنگ با گلادیاتورها مورد استفاده قرار می گرفتند.
پراکندگی این شیر از حاشیه دریای مدیترانه و شمال افریقا و از شمال یونان تا جنوب غربی آسیا و تا شرق هند بوده است. شیراهای آسیائی حدود ۱۰۰ هزار سال پیش از شیرهای افریقایی جدا شدند و در طی این مدت تغییرات خاصی پیدا کرده اند.
شیرهای آسیائی از نظر فیزیولوژیک و مرفولوژیک با شیرهای افریقایی متفاوت هستند:
از فیزیولوژیک:
صندوق صماخ شیرهای آسیائی نسبت به نوع افریقائی کم تر متورم بوده و ناحیه پس حدقه ای کوتاه تر و سوراخ جلو حدقه ای معمولا به وسیله دیواره میانی به دو قسمت تقسیم شده است.
از نظر مرفولوژیک:
بارزترین تفاوت میان شیرهای آسیایی و افریقایی، وجود دو خط موازی طولی از یال در شیر آسیایی است که بر روی پهلوهای بدن به سمت زیز شکم ادامه یافته است. همچنین شیرهای آسیایی در بالای سر و در بین دو گوش خود دارای یال کم پشت اند به طوری که گوش هایشان کاملا مشخص است ولی در انواع افریقایی، یال پرپشت و بلند بین دو گوش عملا باعث پوشیده ماندن گوش های این شیرهاست. همچنین دسته موی انتهاظی دم شیرهای آسیائی بلندتر از نوع افریقایی است و موی ناحیه آرنج نیز رشد بیشتر دارد.
شیرهای آسیایی به طور محسوسی کوچک تر از شیرهای افریقایی هستند و رنگ سراسر بدن آنها از گندمگون مخلوط با سرخی و سایه ای از سیاهی تا خاکستری یا خاکستری نخودی و گاهی با سایه ای از نخودی متامیل به سفید متغیر است و موها بر حسب فصل ممکن است کوتاه و نرم یا بلند و ضخیم باشند.
شیر های آسیایی زمان تمام شمال افریقا و جنوب شرقی اروپا را در بر داشت که در حدود ۱۰۰ سال بعد از میلاد منقرض شدند. اما امروزه تنها حدودا ۲۵۰ قلاده در جنگل های غرب هندوستان زندگی می کنند و به طور پراکنده حدودا ۳۰۰ قلاده در باغ وحش های جهان وجود دارند.
ای کاش ما هم در این راه بتوانیم حداقل به چند قلاده شیر آسیایی دست یابیم و بار دیگر شکوه از دست رفته طبیعت کشورمان را به آن بازگردانیم.
در حال بارگزاری ...
مهر ۶م, ۱۳۸۷ at ۷:۰۶ ب.ظ
آیا امکان انتقال نونه هایی از هند به ایران و تکثیر آن ها در محیط طبیعی نیست؟
پاسخ
مهر ۶م, ۱۳۸۷ at ۷:۳۳ ب.ظ
این درخواست بارها از طرف مسئولین صورت گرفته ولی چون این گونه بسیار کمیاب و به شدت در حال حفاظت است و تعداد آنها کمتر از ۲۵۰ تا است به همین دلیل این اتفاق نیافتده است ولی به زودی این اقدام انجام خواهد پذیرفت (شایان به ذکر است که هندی ها در تلاشند که نام آن را از شیر ایرانی به شیر هندی تغییر بدهند و به همین دلیل حاضر نیستند این شیرها را به ایران بفرستند)
پاسخ
اسفند ۲۸م, ۱۳۸۷ at ۸:۰۵ ب.ظ
برای خودمون باید متاسف باشیم
پاسخ
خرداد ۴م, ۱۳۸۸ at ۶:۲۸ ب.ظ
شیر ایرانی با شیر هندی از نظر ظاهر فرق دارند
و انتقال شیر هندی به ایران و پرورش ان فایده ای ندارد
پاسخ
شهریور ۳م, ۱۳۸۹ at ۹:۳۴ ق.ظ
بسیار عالی بود .مطالب عالی داشت .فقط باید در مورد شیر های دیگر و مقایسه آن ها با شیر های ایرانی بنویسی.
پاسخ